مزاياي حذف سربازي اجباري

اين مطلب را يكي از خوانندگان كانون ارسال كرده است:

حذف سربازی=هدفمند شدن یارانه ها
حذف سربازی=اجرای اصل44 قانون اساسی
حذف سربازی=تحقق اهداف حقوق بشر در کشور ها
حذف سربازی=نظام سرمایه داری
حذف سربازی=کشور پیشرفته از لحاظ اقتصادی وفرهنگی واجتماعی و علمی و بهداشتی و ...
حذف سربازی=تخصصی شدن کارها
حذف سربازی=فعالیت بالای جوانان
حذف سربازی=کاهش جرم و جنایت
حذف سربازی= کاهش جعل کارت معافیت و پایان خدمت
حذف سربازی=آسایش زندگی من وشما
حذف سربازی=آسودگی پدر و مادر ها
حذف سربازی=لطف در حق بچه هایتان
حذف سربازی= لطف در حق ایران

درخواست از نمایندگان مجلس برای کاهش مدت خدمت سربازی به یک سال

طرح اصلاح قانون نظام وظیفه عمومی در مجلس مطرح است و تا یکی دو ماه دیگه به صحن علنی مجلس می رسه. بنابراین بهترین فضا برای اصلاح به وجود آمده است. یک نامه اعتراض آمیز که البته به صورت مستدل و منصفانه نگاشته شده در سایت پرشن پتیشن قرار دارد که هدف آن کاهش مدت خدمت سربازی به یک سال و چند اصلاح دیگر است. 
از همه مرداني که سربازی رفته اند و رنج طولانی بودن مدت خدمت را چشیده اند خواهش می کنیم که این نامه را امضاء کنند. و آنهايي كه معافيت گرفته اند نيز لطف كنند امضا كنند.

همچنین از همه زناني كه شاهد رنج برادران و همسران خود بوده اند درخواست داریم این نامه را امضاء کنند.
از اين كار مهمتر و اثرگذارتر اين است كه هركس هر نماينده اي را مي شناسد و يا به او دسترسي دارد از همين امروز دست به كار شود و با او صحبت كرده و نظر مثبت نماينده را جلب كند. اگر هم نماينده اي نمي شناسيد به دفتر نماينده شهرستان خود مراجعه كنيد و حضوري يا تلفني يا كتبي يا...... نظر خود را به او اعلام كنيد و درخواست خود را شجاعانه و با قصد تاثيرگذاري بر سرنوشت خود و اصلاح امور بيان كنيد.
اينجا را كليك كنيد

مزيت هاي غيرقابل چشم پوشي ارتش حرفه يي

ابوذر سلماني

خدمت سربازي به شکل امروزي آن توسط ناپلئون بناپارت پايه ريزي شد و بسياري از آموزش هاي نظامي فعلي ما (قدم روها و...) که هنوز در کشور آموزش داده مي شوند به جا مانده از تعاليم ناپلئون هستند. تا پيش از آن ارتش ها عمدتاً ثابت نبودند و ستون اصلي آنها را شواليه ها و مردمي تشکيل مي دادند که به جاي پادشاه به فئودال ها وابسته بودند. در دوران گذار از فئوداليسم به دولت- ملت نياز به ارتش ملي احساس شد اما براي ايجاد اين ارتش به هزينه زيادي نياز بود که در توان حاکم نبود. رواج انديشه هاي ملي گرايانه زمينه لازم براي پيدايش خدمت سربازي را پديد آورد. در نيمه اول قرن بيستم- دوره جنگ هاي جهاني- اغلب کشورهاي جهان به آن تن دادند و سربازگيري اجباري از ميان شهروندان را تصويب کردند.

ايران نيز از اين موج جهاني بي نصيب نماند. رضاشاه که مي خواست ارتش هاي قبيله يي و عشيره يي را حذف کند به تصويب قانون نظام وظيفه عمومي مبادرت کرد که در آن زمان با مخالفت علما و مراجع روبه رو شد. آيت الله نورالله اصفهاني مخالفت با قانون نظام وظيفه را در راس اهداف شش گانه قيامش عليه رضاشاه قرار داد. قيام آيت الله نورالله اصفهاني و اهداف آن با تاييد علما و مراجع آن زمان مانند آيت الله العظمي شيخ ابوالحسن اصفهاني، آيت الله بهبهاني، ميرزاهاشم آشتياني و شهيد مدرس همراه بود. شهيد مدرس نيز در مجلس مخالفت خود را ابراز داشت و در نطق خود با اشاره به خاطرات اقامت هشت ساله اش در بين النهرين(عراق) اين قانون را از دلايل نارضايتي مردم عراق از دولت عثماني دانسته و فرمود؛ «بالاخره مملکت را گرفتن قشون عمومي از دست عثماني به در برد. چون خلاف طبيعت مردم بود.» همچنين اعضاي حوزه علميه تهران در نامه يي به آيت الله نورالله اصفهاني ضمن حمايت از قيام ايشان، تاکيد مي کنند که «تمام آقايان حجج اسلام و حصون ايمان دامت برکاتهم از امورات شخصيه و مشاغل نوعيه خود دست برداشته اند و متفقاً به کلمه واحده در مقام... جلوگيري از هر قبيل قوانيني که به خلاف قوانين مقدسه اسلام وضع شود قيام و اقدام دارند، بالاخص در قضيه نظام اجباري که فوق العاده از تحمل خارج و طاقت فرسا است. اميد است که به همم عاليه آن ذوات مقدسهغائمه اطهارف و جديت کامله و پافشاري، رفع و دفع اين قانون جابرانه و خانمان ويران کن شود.» (مراجعه شود به کتاب انديشه سياسي و تاريخ نهضت حاج آقا نورالله اصفهاني، موسي نجفي، صص 268-242) هر چند که سرانجام به واسطه مسموميت آيت الله نورالله اصفهاني از سوي رضاشاه اين مخالفت ناکام ماند.

وضعيت کنوني نظام وظيفه در جهان

پس از پايان جنگ جهاني دوم و در سال هاي دهه پنجاه، نخستين کشور انگلستان بود که در فاصله اندکي از جنگ جهاني دوم، طي تصميمي جسورانه، خدمت وظيفه عمومي را لغو و تاکيد کرد که «رويارويي با جهان جديد را با شيوه جديد دنبال خواهد کرد.» بعد از آن نيز اين رويکرد با استقبال کشورهاي جهان روبه رو شد. نيمه دوم قرن با تمامي افت و خيزهايش شاهد کاهش کلي گرايش به سربازگيري در ميان کشورها بود. به ويژه آنکه ديگر نياز اوليه يي که منجر به خدمت سربازي شد يعني حذف ارتش هاي قبيله يي نيز ديگر موضوعيت نداشت. با پايان يافتن جنگ سرد و فروپاشي شوروي بسياري از دولت ها به سوي تشکيل ارتش هاي کوچک ولي حرفه يي و قابل انعطاف روي آوردند. در ارتش حرفه يي به جاي آنکه به اجبار سربازان را به مدت دو سال به سربازي ببرند، از سربازان داوطلب پيماني 5 ساله استفاده مي کنند و به آنها هم آموزش هاي تخصصي ويژه داده مي شود و هم حقوق مکفي. کشور فرانسه که خود بنيانگذار روش سربازگيري بود در سال 1996 خدمت سربازي را به طور کامل برچيد و يک ارتش 90 هزار نفره حرفه يي را جايگزين آن کرد.

دايره المعارف اينترنتي ويکي پديا بررسي جامعي را نسبت به 195 کشور جهان انجام داده و کشورهاي جهان را در 7 گروه تقسيم کرده است؛

1- کشورهايي که سربازي اجباري ندارند.(106 کشور، 53 درصد)

2- کشورهايي که سربازي اجباري يک سال يا کمتر دارند. (25کشور، 13 درصد)

3- کشورهايي که صرفاً در امور مدني يا به صورت نظامي غيرمسلح سربازي دارند.(7«7 کشور، 4 درصد)

4- کشورهاي که سربازي انتخابي دارند.(11 کشور، 6 درصد)

5- کشورهايي که مدت سربازي را به 18 ماه کاهش داده اند. (9 کشور، 5 درصد)

6- کشورهايي که از ترکيب نيروهاي داوطلب و اجباري استفاده مي کنند. (11 کشور،6 درصد)

7- کشورهايي که سربازي اجباري بيش از 18ماه، غيرانتخابي و همراه با به کارگيري در امور عملياتي مسلحانه دارند. (26کشور، 13 درصد)

اسامي کامل اين کشورها را مي توانيد در سايت ويکي پديا ذيل عنوان سربازي ببينيد. بر خلاف برخي تصورات نادرست، ارتش حرفه يي اختصاص به کشورهاي پيشرفته ندارد. در ميان نام کشورهايي که سربازي اجباري ندارند کشورهاي توسعه يافته يي چون فرانسه، انگلستان، کانادا، پرتغال، ژاپن، ايتاليا، استراليا و... در کنار کشورهاي در حال توسعه يي چون سريلانکا، پاناما، بنگلادش، آرژانتين، هاييتي، بوليوي نيکاراگوئه، آفريقاي جنوبي و... قرار دارد. کشور هند نيز هميشه افتخار کرده است که حتي يک نفر از نيروهاي نظامي اين کشور بالاجبار وارد اين نيرو نشده اند و هيچ سرباز وظيفه بي رغبتي اراده نظامي کشور را سست نکرده و نخواهد کرد. کشورهاي نسبتاً فقيري چون کنگو، گامبيا، برمه، مالاوي و نپال نيز اين افتخار را دارند که شهروندان خود را به اجبار به سربازي نمي برند. کشورهاي اسلامي چون يمن، مالزي، اردن و بسياري از همسايگان ايران نيز استقبال خوبي از طرح ارتش حرفه يي و حذف سربازي اجباري داشته اند.

گروه دوم شامل کشورهايي مي شود که مدت خدمت سربازي در آن کشورها يک سال يا کمتر است که 25 کشور را شامل مي شود. در برخي کشورها مانند اتريش و صربستان خدمت وظيفه تنها 6 ماه است، در آلمان، استوني، کرواسي و لهستان 9 ماه است. گفته مي شود که کشورهاي صربستان، کرواسي و لهستان که در اين گروه قرار دارند، برنامه ريزي هاي لازم براي تحقق ارتش حرفه يي را انجام داده و تا چند سال آينده سربازي اجباري را حذف خواهند کرد. روسيه از ابتداي سال جديد ميلادي مدت خدمت سربازي را به يک سال کاهش داد و زمزمه هاي ارتش حرفه يي نيز شنيده مي شود. اين در حالي است که روسيه در پي احياي ارتش سرخ است اما به اين نتيجه رسيده که کثرت نيرو دليل قدرتمندي در اين عصر تکنولوژي زده نيست. يک دسته نيروي حرفه يي آموزش ديده از يک ارتش سرباز وظيفه بي انگيزه کارآمدتر است.گروه سوم شامل کشورهايي چون بلاروس، فنلاند و قبرس است که از سربازان در امور مسلحانه استفاده نمي کنند. اين کشورها معتقدند ورود به عمليات هاي نظامي و مسلحانه مستلزم طي کردن آموزش هاي ويژه است که در مدت کوتاه سربازي آموزش اين مهارت ها مقرون به صرفه نيست. اما از سوي ديگر عدم آموزش آنها نيز موجب افزايش تلفات و بي توجهي به جان سربازان وظيفه مي شود. لذا سربازان وظيفه را در پست هايي که احتمال درگيري مسلحانه يا نظامي زياد است، وارد نمي کنند. هفت کشور (دانمارک، استوني، آلمان، لهستان، نروژ، ليتواني و فنلاند) علاوه بر اينکه مدت سربازي يک ساله دارند، از اين سربازان يک ساله در امور مسلحانه نيز استفاده نمي کنند.

گروه چهارم شامل کشورهايي همچون اندونزي، امريکا، چين و سنگال است که سربازي انتخابي دارند. سربازان در اين کشورها از اين حق برخوردارند که برخي از موارد مربوط به سربازي مانند مکان و محل خدمت، نوع خدمت (هوايي، دريايي و زميني) را خودشان انتخاب کنند.

گروه پنجم شامل کشورهايي چون گرجستان، کامبوج، اريتره و ساحل عاج است که خدمت سربازي را به 18 ماه کاهش داده اند. کشور اوکراين که در ميان اين کشورها قرار دارد برنامه ريزي هاي لازم را براي حذف سربازي تا چند سال آينده انجام داده است. به رغم آنکه بر اساس قانون موجود امکان کاهش خدمت به 18 ماه وجود دارد و از سوي ديگر تعداد سربازان نيز بيش از ميزان مورد نياز است، متاسفانه قانونگذار به جاي کاهش مدت زمان خدمت به قرض دادن سربازان به ارگان هاي دولتي روي آورده است.

گروه ششم شامل کشورهايي همچون کره جنوبي، اوگاندا و ونزوئلا است که از ترکيب نيروهاي داوطلب و اجباري استفاده مي کنند. تقريباً تمام کشورهايي که مدت سربازي يک ساله دارند نيز از اين شيوه بهره مي گيرند. از آنجايي که تحقق ارتش حرفه يي به صورت ناگهاني ممکن نيست، از اين روش استفاده مي شود که سربازي داوطلبانه را همزمان با اجباري آغاز مي کنند و با افزايش سربازان داوطلب به مرور سربازي اجباري حذف مي شود. به رغم آنکه بر اساس قانون موجود سربازي در ايران امکان جذب سرباز داوطلب و پيماني وجود دارد ولي ميزان سرباز داوطلب در برابر سرباز اجباري به قدري کم است که نمي توان ايران را در اين گروه قرار داد.

در نهايت به گروه آخر مي رسيم که شامل کشورهايي است که سربازي اجباري بيش از 18ماه، غيرانتخابي و همراه با به کارگيري در امور عملياتي و مسلحانه نظامي دارند. 26 کشور از جمله ايران در اين گروه قرار دارند.

وضعيت همسايگان ايران

در ميان همسايگان ايران کشورهاي افغانستان، عراق، عربستان، عمان، قطر، امارات متحده، پاکستان و بحرين سربازي اجباري را لغو کرده اند. کشورهاي روسيه و ترکيه به يک سال کاهش داده اند. در آذربايجان مدت سربازي 18 ماه است که براي فارغ التحصيلان دانشگاهي 12 ماه تعيين شده است.

سربازي و قانون اساسي

در اصل يکصد و پنجاه و يکم قانون اساسي آمده است؛ «به حکم آيه کريمه «و اعدوا لهم مااستطعتم من قوه و من رباط الخيل ترهبون به عدوالله و عدوکم و آخرين من دونهم لا تعلمونهم الله يعلمهم» دولت موظف است براي همه افراد کشور برنامه و امکانات آموزشي نظامي را طبق موازين اسلامي فراهم کند، به طوري که همه افراد توانايي دفاع مسلحانه از کشور و نظام جمهوري اسلامي ايران را داشته باشند ولي داشتن اسلحه بايد با اجازه مقامات رسمي باشد.» همان طور که مشخص است در اين اصل صرفاً بر آموزش نظامي تاکيد شده است، تقريباً تمام منتقدان خدمت نظام وظيفه بر سودمندي بلکه ضرورت دوره هاي آموزشي تاکيد دارند. اما سخن در ماه هاي متوالي بعد از اين دوره آموزشي است. تقريباً تمام محاسني که براي دوره سربازي برشمرده مي شود به اين دوره اختصاص دارد يا در اين دوره حاصل مي شود و در مقابل تقريباً تمام معايبي که براي سربازي برشمرده مي شود به دوره بعد از آموزش اختصاص دارد. تحقق ارتش حرفه يي در ايران با انجام آموزش هاي نظامي منافات نداشته و صرفاً موجب آزادي و رهايي جوانان از فشارهاي سربازي در دوران طولاني بعد از آموزش مي شود. در اصل يکصد و چهل و هشتم قانون اساسي آمده است؛ «هر نوع بهره برداري شخصي از وسايل و امکانات ارتش و استفاده شخصي از افراد آنها به صورت گماشته، راننده شخصي و نظاير اينها ممنوع است.»

نگاهي به طرح اصلاح قانون نظام وظيفه

اکنون طرح اصلاح قانون نظام وظيفه در مجلس در دست بررسي است. از جزييات اين طرح اطلاعات چنداني منتشر نشده، اما از آنچه که به صورت پراکنده در نشريات منتشر شده اين طور به نظر مي رسد که اصلاحات جزيي است؛ در حالي که خدمت نظام وظيفه به تحول نياز دارد و نه اصلاح. در واقع بايد رويکرد قانونگذار به سرباز وظيفه تغيير کند.

چند پيشنهاد

1- بررسي آماري نشان مي دهد مدت خدمت سربازي در ايران از 147 کشور جهان بيشتر است. به اجماع بزرگ و کوچک، چپ و راست، عام و خاص مدت سربازي در ايران زياد است. به نظر مي رسد نمايندگان بايد در پي راهکارهايي باشند که بدون ضربه خوردن به توان دفاعي نيروهاي مسلح از مدت خدمت سربازي کاسته شود. راهکارهاي زيادي را براي اين مساله مي توان پيدا کرد. از حذف پست هاي غيرضروري که به سربازان وظيفه واگذار مي شود مي توان شروع کرد يا مي توان به امريه ها اشاره کرد. اگر سربازي به ارتش تعلق دارد چرا به ديگر سازمان ها قرض داده مي شود.

2- متاسفانه دقيقاً معلوم نيست سرباز وظيفه چه کاري بايد انجام دهد، لذا بهتر است وظايف سرباز و اينکه دقيقاً در چه پست هايي مي توان از او بهره گرفت، مشخص شود.

3- احترام به جان سربازان اقتضا دارد که بدون آموزش هاي تخصصي به پست هايي گماشته نشوند که احتمال درگيري مسلحانه نظامي در آن زياد است. مانند بسياري از کشورها که از سربازان در پست هاي نظامي بهره مي برند اما نه پست هايي که مستلزم عمليات مسلحانه است و نه پست هايي که کارگري و خدماتي است و به همين دليل است که اکثراً مدت خدمت سربازي کمتر از يک سال دارند.

4- حقوق و مزاياي سربازان وظيفه نيز نيازمند توجه جدي است که ظاهراً در طرح اصلاح قانون مجلس مورد نظر قرار گرفته است. در اين ميان توجه جدي به سربازان متاهل و به ويژه مشکل مسکن و اجاره خانه آنها از نمايندگان مجلس انتظار مي رود.

5- در جهاني که هر روز بر تعداد کشورهاي حذف کننده سربازي اجباري افزوده مي شود نمي توان متعصبانه بر رويکردهاي قديمي به خدمت سربازي تاکيد کرد. فقط از ابتداي سال جديد ميلادي تا کنون تعداد کشورهاي حذف کننده از 100 به 106 کشور رسيد و شايد اکنون نيز بر شمار اين کشورها افزوده شده باشد. به همين دليل نيازمند تغيير نگاه و رويکرد جدي به خدمت سربازي هستيم.

6- تجربه موفق ارتش حرفه يي در 106 کشور جهان نشان مي دهد يک ارتش سبک و حرفه يي از خيل عظيم سربازان وظيفه کم انگيزه و بدون مهارت، کارآمدتر و سودمندتر است. اکنون به نظر مي رسد بيش از هر چيز نيازمند يک نقشه راه براي ايجاد ارتش حرفه يي هستيم.